استفاده از میکروب در تصفیه فاضلاب
یکی از بزرگترین دستاوردهای بشر این است که میتواند از میکروبها در عمل تصفیه فاضلابها استفاده کند. یعنی با استفاده از میکروبها میتوان اقدام به تصفیه فاضلاب کرد. به راحتی میتوان از میکروبها در عملیات تصفیه فاضلاب استفاده کرد.
صنایع پتروشیمی، نفت و گاز صنایعی بودند که از سیستمهای تصفیه فاضلاب استفاده میکردند که این عمل تصفیه با استفاده از میکروارگانیسمها انجام میشود و از آنها کمک گرفته میشود.
تصفیه فاضلاب با استفاده از میکروارگانیسمها
تصفیه فاضلاب با استفاده از میکروارگانیسمها و میکروبها در فضای محدودتر و رعایت استانداردهای بهتر هدف این فرآیند است. براساس استانداردهای محیط زیست و بهداشت محیط، پساب تصفیه شده باید به یکی از سه حالت مختلف استاندارد برای آبیاری و کشاورزی، استاندارد برای ورود به آبهای سطحی و استاندارد تخلیه به چاه برسد و هیچ خطری نداشته باشد که سادهترین حالت در رابطه با نیاز به پالایش کمتر، مربوط به کشاورزی و آبیاری است.
تصفیه اولیه فاضلاب شامل حذف برخی ناخالصیهای فاضلاب از جمله مواد نفتی است که این مرحله بسیار مهم است. در این مرحله شرایط فاضلاب جهت تجزیه توسط میکروبها مهیا میشود و این عمل به خوبی صورت میگیرد. در مرحله تصفیه ثانویه فاضلاب نیز -که به نوعی قلب عمل تصفیه محسوب میشود- تصفیه به کمک میکروبها انجام میشود و از آنها در این امر کمک گرفته میشود و برای رسیدن پساب تصفیه شده به استانداردهای مربوطه، انجام کارهای تکمیلی ضروری است که در مرحله تصفیه ثالثیه انجام میشود. این موضوع بسیار مهم است.
مجموعه میکروارگانیسمهای تصفیه کننده صنایع مختلف، با هم تفاوت دارند و هریک مخصوص صنعت خود هستند. هر فاضلابی یک روش مطالعه خاص خود دارد و باید طبق آن عمل شود؛ به طوری که گاهی سیستم تصفیه فاضلاب دو صنعت که یک محصول را تولید میکنند نیز با یکدیگر فرق دارند و تفاوتهای عمده دارند؛ بنابراین آزمایش، تحقیقات و مطالعات پایلوتی برای تعیین روش تصفیه ضروری است و باید به آن توجه شود.
همچنین میکروبها و میکروارگانیسمها ابتدا به آب آلودهای که باید آن را تصفیه کنند عادت داده میشوند و در آن راحت هستند. در این خصوص در تصفیهخانهها مجموعهای از میکروارگانیزمها وجود دارد که با ورود فاضلاب جدید آن دسته از میکروبهایی که نسبت به این فاضلاب مقاوم بوده، زنده میمانند و زندگی میکنند و کشت کرده و شروع به تصفیه فاضلاب مربوطه میکنند. در این روش به این موضوع بسیار توجه شده است.
روش غشایی در تصفیه فاضلاب
امروزه روش غشایی (MBR) یکی از روشهای پیشرفته تصفیه فاضلاب است. در این روش جداسازی میکروبها توسط غشا انجام میشود و این عملیات به صورت دقیقی صورت میگیرد. میکروبها پشت غشا باقی میمانند و جداسازی کامل، سریع و دقیق است و بسیار مطلوب واقع میشود. استفاده از غشا باعث میشود در فضای کم، تصفیه فاضلاب با راندمان بالا انجام شود و این موضوع بسیار خوب است به طوری که کیفیت آب تصفیه شده از استانداردهای فاضلاب برای تخلیه به آبهای سطحی نیز خیلی بهتر است. و این عملیات نتیجه مطلوب را به بار میآورد.
در حالت عادی برای تصفیه فاضلاب از روشهای بیولوژیک یا لجن فعال استفاده میشود که روش بسیار مناسبی است؛ به گونهای که پس از تماس میکروبها با فاضلاب، در حوضچه هوازنی و در نتیجه تبدیل مواد آلی به مواد بیضرر، در خروجی این حوضچه فاضلاب تصفیه شده رها میشوند و میکروبها وجود دارد که با استفاده از روشهای ثقلی جداسازی میکروب از فاضلاب تصفیه شده انجام میشود که فضای زیادی را اشغال کرده و زمانبر است و هزینه زیادی نیز دارد که ممکن است تهنشینی و جداسازی میکروبها به طور کامل انجام نشود و بعضی از آنها باقی بمانند.
هزینههای حذف مواد آلی از فاضلاب با روشهای دیگر به جز استفاده از میکروارگانیزمها بسیار گران است و این هزینهها سرسام آور است. هنگام استفاده از دیگر روشها مانند کربن فعال، مواد آلی توسط این مواد جذب میشوند و باید در مرحلهای دیگر آنها را از کربن جداسازی کرد و این موضوع کمی سخت است و بعد از مدتی بایستی جایگزین شوند؛ ولی با استفاده از میکروبها، میکروبها مواد آلودهکننده را به عنوان غذا مصرف کرده و با آنها تغزیه میشوند و نهایتاً به مواد بیضرر مانند گاز کربنیک و آب تبدیل میکنند و فقط شرایط زیستی مناسب بایستی فراهم شود تا کار خود را به خوبی انجام دهند که هزینه آن بسیار کمتر است و حذف هزینه ماده جاذب آلودگی با توجه به تولید مثل رایگان میکروبها در این سیستمها از سوی دیگر نیز باعث کاهش هزینهها شده است.
این غشاها هنوز در کشور ما تولید نمیشوند و کشورهای محدودی آن را تولید میکنند که نیاز به تکنولوژی خاصی دارد و محصول وارداتی است و کار در پژوهشگاه بر روی آن شروع شده است و پیشبینی میشود با توجه به شرایط، در آینده جایگزین سیستمهای فعلی شوند و به راحتی در کشور تولید شود.
منبع: hosseini1363.blogfa.com